นิทรรศการ”นู้ด”ปฏิวัติสังคมเวียดนาม!?

ระบอบการปกครองแบบ “คอมมิวนิสต์” ในโลกนี้กล่าวได้ว่า มีหลงเหลืออยู่แค่ไม่กี่ประเทศ

“เวียดนาม” คือ หนึ่งในนั้น

รัฐบาลฮานอยยังคงยึดมั่นแนวทางคอมมิวนิสต์ สังคมนิยม และอนุรักษ์นิยม อย่างเหนียวแน่น นับตั้งแต่กลุ่มคอมมิวนิสต์ นำโดยโฮจิมินห์ ขึ้นปกครองเวียดนามแบบเบ็ดเสร็จเมื่อปี 2519

แม้เวียดนามจะเป็น “สังคมปิด” แต่เมื่อโลกเดินเข้าสู่ยุคทุนนิยมสุดขั้ว ผู้มีอำนาจก็จำเป็นต้องพยายามปรับตัวเพื่อรับมือกับ “ค่านิยม” ที่ทะลักมาจากภายนอก

อดีตอันโหดร้ายสมัยเวียดกงจับปืนรบทหารอเมริกันมีคนตายนับแสนถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง เพื่อเปิดทางให้ทั้งสองชาติทำมาค้าขายในกระแสทุนได้โดยสะดวก

ปรากฏการณ์ใหม่ๆ ทางสังคมที่ไม่น่าเชื่อว่าจะเกิดขึ้นกับเวียดนาม ก็เริ่มตกเป็นข่าวตามสื่อเป็นระยะๆ

ตัวอย่างเช่นกรณี “คลิปสวาทเขย่าโลก” ซึ่งดาราสาวชื่อดัง น.ส.เหวียน ถวี่ลิงห์ วัย 19 ปี ถ่ายคลิปวิดีโอขณะร่วมรักกับแฟนหนุ่มนักเรียนนอกเอาไว้ด้วยความคึกคะนอง และผลสุดท้ายก็หลุดออกมาสู่สายตาสาธารณชน จนส่งผลให้ถวี่ลิงห์ต้องจบชีวิตนักแสดง

แตกต่างจากคลิปเซ็กซ์สุดฉาว ปารีส ฮิลตัน ไฮโซอเมริกัน ซึ่งเมื่อหลุดไปตามเว็บไซต์ต่างๆ กลับทำให้เธอดังเป็นพลุแตก มีงานวงการบันเทิงติดต่อเข้ามามากมาย

ล่าสุด เมื่อสัปดาห์ก่อน ข่าวใหญ่ในเวียดนามอีกข่าวที่สื่อระดับสากลให้ความสนใจหยิบยกไปเผยแพร่ต่อ ได้แก่

กรณี “สำนักงานวัฒนธรรมและข้อมูลข่าวสาร” นครโฮจิมินห์ อนุญาตให้ นายไท เฟวียน ศิลปิน/ช่างภาพชื่อดัง เปิดแสดงนิทรรศการภาพถ่าย “นู้ด” ได้ เป็นครั้งแรกในเวียดนาม ระหว่างวันที่ 24-27 พฤศจิ กายนนี้

สำนักข่าวเวียดนามเน็ต ถึงกับระบุว่า ความสำเร็จในการขอเปิดงานโชว์ภาพถ่ายนู้ดฝีมือนายไท คือการปฏิวัติสังคมเวียดนามครั้งใหญ่!

นิทรรศการภาพนู้ดของนายไท ใช้ชื่อว่า “ฤดูใบไม้ผลิแห่งวัยหนุ่มสาว”

นำเอาภาพเปลือยที่ถ่ายด้วยทั้งกล้องยุคเก่า (ฟิล์ม) และกล้องยุคใหม่ (ดิจิตอล) 48 ภาพมาเปิดแสดงให้ผู้สนใจเข้าชม ณ แกลลอรี่บริเวณถนนเทียนฮอง กรุงฮานอย

“ผมจะได้เป็นช่างภาพคนแรกของเวียดนามที่ได้รับใบอนุญาตให้จัดนิทรรศการประเภทนี้ได้ ถือว่าโชคดีที่เจ้าหน้าที่ยอมรับผลงานของผม..

“สำหรับผลตอบรับ คิดว่าคงมีทั้งคนที่ชื่นชมยอมรับและคนต่อต้าน ผมเตรียมพร้อมรับมือกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากทั้งสองฝ่าย เพียงแค่หวังลึกๆ ฝั่งเสียงชื่นชมคงจะมีเกิน 51 เปอร์เซ็นต์ เท่านั้นผมก็ถือว่าประสบความสำเร็จ..

“อย่างไรก็ตาม ผมเชื่อมั่นว่า ผู้ชนะที่แท้จริงจากการที่ทางการอนุญาตให้ผมแสดงภาพนู้ดเป็นครั้งแรกนี้ก็คือ วงการศิลปะภาพถ่ายของประเทศเรา ซึ่งจะได้ก้าวไปสู่การพัฒนาสิ่งใหม่ๆ..

“ผมต่อต้านการผลิตภาพโป๊ ภาพลามกอนาจาร แต่เราต้องยอมรับว่าภาพศิลปะก็คือภาพศิลปะ ไม่เหมือนกับภาพพวกนั้นนะครับ..

“มันไม่จริงเลยถ้ามีใครบอกว่า แค่จับคนมาถอดเสื้อผ้าเราก็ถ่ายภาพนู้ดได้ ถ้าจะให้เปรียบเทียบ มันคงเป็นเรื่องตลกที่สุดถ้าวันไหนเกิดเหตุไฟไหม้บ้านขึ้นมา แล้วทางการจะออกคำสั่งห้ามประชาชนใช้ไฟ แช็ก! ” นายไท เปิดใจให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวเวียดนาม

ขณะที่สำนักข่าว “เอเอฟพี” ของฝรั่งเศส มองว่า การแสดงภาพนู้ดโดยนายไทจัดเป็นมิติใหม่ เนื่องจากที่ผ่านมา เวียดนามมีสังคมที่เคร่งครัดมาก

หนังสือ หนัง หรือภาพที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเซ็กซ์ มักถูกภาครัฐห้ามเผยแพร่มาโดยตลอด ไม่มีทางได้หลุดจากตลาดใต้ดินมาถึงมือประชาชนได้ง่ายๆ

สาเหตุอีกประการที่ทำให้ข่าวนิทรรศการภาพนู้ดของนายไท สร้างความตกตะลึงให้กับสังคมเวียดนาม ก็เพราะช่วงต้นปีเดียวกันนี้เอง เคยมี “ช่างภาพหญิง” คนหนึ่ง ทำเรื่องขออนุญาตจัดแสดงงานภาพถ่ายนู้ด คล้ายคลึงกับงานนายไทอย่างมาก แต่ทางสำนักงานวัฒนธรรมและข้อมูลข่าวสารนครโฮจิมินห์ไม่ยอมอนุมัติ โดยให้เหตุผล ว่า

“ภาพนู้ดไม่เหมาะกับวัฒนธรรม ประเพณี รวมถึงอุปนิสัยของชาวเวียดนาม”

ดังนั้น การที่สำนักงานวัฒนธรรมฯ ผ่อนปรนให้นายไทเปิดแสดงภาพนู้ดได้ จึงอาจมีเรื่อง “เพศ” ของผู้จัดแสดงผลงานเข้ามาเกี่ยวข้อง

ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องติดตามดูกันต่อไปในอนาคตว่า ศักดิ์ศรีศิลปินหญิงเวียดนามจะได้รับการเชิดชูจากภาครัฐและสังคมมากขึ้นขนาดไหน

“เจ้าหน้าที่มักระมัดระวังมากเกี่ยวกับการจัดแสดงศิลปะแนวนี้ เพราะแยกความแตกต่างระหว่างภาพศิลปะและภาพโป๊เปลือยได้ยาก” นายชู ชิ-ทานห์ นายกสมาคมช่างภาพเวียดนาม กล่าว

สอดคล้องกับความเห็นของนายไท ที่ว่า

บางครั้งเส้นแบ่งระหว่าง “ภาพอนาจาร” กับ “ภาพศิลปะ” นั้นเป็นเส้นที่บางมาก ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละคน!